آیا باج دادن به کودکان کار درستی است یا آنها را پرتوقع بار می آورد؟

در این مقاله شما با انواع باج دادن به کودکان و راه های جلوگیری از پرتوقع شدن آنها در برابر این کوتاه آمدن شما در برابر خواسته هایشان آشنا می شوید.

همه ما چه به عنوان والدین و یا مربیانی که با تعلیم و تربیت کودکان سر و کار داریم، در مورد کوتاه آمدن در برابر خواسته ها و یا به اصطلاح باج دادن به آن ها بیم داشته و شاید این چنین سوالاتی ذهن ما را به خود مشغول کرده است: هر وقت، هر چیزی را که خواستن در اختیارشان  قرار دهید، یا نه ؟ به کدام حرف فرزندمان گوش دهیم و روی کدام حرف خود اصرار و پافشاری کنیم؟ نگران نباشید، با ما همراه باشید تا در این نوشته به بررسی نحوه صحیح برخورد درباره درخواست های کودکتان را با هم بررسی کنیم.

الگوی ذهنی والدین:

والدین اغلب از الگوی آشنای «اگر تو فلان کار را بکنی، پس می توانی فلان کار را بکنی» برای ترغیب کودکشان به انجام کاری استفاده می کنند. «اگر تو الان اتاقت را مرتب کنی، شب شام مورد علاقه ات را می پزم.» یا «اگر تکالیفت را زود تمام کنی، اجازه داری با رایانه بازی کنی.» همیشه در خانواده ها، درگیری هایی بر سر مسائلی همچون زمان خواب، مدت تماشای تلویزیون و بازی کردن، ترک خانه یک دوست، وقت حمام و ... وجود دارد. وقتی منطق راه به جایی نمی برد (که معمولاً این چنین است) و وقتی یک کودک از آن چه والدینش می خواهند، خودداری می کند، والدین مجبور به کوتاه آمدن و رشوه دادن می شوند.

آیا باج دادن همیشه کار اشتباهی است؟

در حرف، اکثر والدین با رشوه دادن مخالف هستند. آن ها می خواهند فرزندشان حس همکاری داشته باشد و یاد بگیرد شکست را تحمل کند و برای رفتار خوبش توقع پاداش نداشته باشد. اما یادگیری این نوع رفتارهای پخته و منطقی سال ها طول می کشد. تا زمانی که کودک بتواند خود را به انجام وظایف خاصی ترغیب نماید، باج دادن فواید خاص خودش را دارد و والدین می فهمند که یک رشوه معمولی، گاهی می تواند یک مشوق قوی باشد. اما والدین باید دقت کنند که بیش از حد رشوه ندهند، چرا که در این صورت کودکان همیشه انتظار دارند به آن ها پاداش داده شود، و این جاست که خودتان باعث خواهید شد، فرزندتان پر توقع بار بیاید.

مثال هایی برای تبدیل باج دادن به مشوق های رفتاری مثبت:

مادری می خواست دخترش را هنگام غروب به داخل خانه بیاورد و بگوید ادامه بازی را در داخل خانه انجام بدهد، اما او مقاومت می کرد. با این وجود وقتی مادر گفت: «بیا برویم داخل خانه و من با تو بازی می کنم و بعد هم بستنی شکلاتی می خوریم»، کودک راضی شد و به خانه آمد. یا مادر دیگری می خواست پسرش را از خرید یک توپ جدید منصرف کند ولی او به حرف مادر توجهی نمی کرد. تا این که مادر گفت: «اگر با همان توپ قبلی ات بازی کنی، می توانی با دوستانت به اردو بروی» و کودک از خرید توپ منصرف شد. پیشنهادهایی از این قبیل می تواند توجه کودک را جلب کند و او را به کار دیگری مشغول کند و اغلب مانع درگیری می شود.

همچنین از باج دادن می توان برای جلوگیری از عصبانیت استفاده کرد. مثلاً وقتی والدین در یک مهمانی هستند، می توانند به کودک رشوه ای را پیشنهاد کنند تا از رویارویی با بدخلقی و یا شیطنت کودک جلوگیری کنند. در این صورت هم کودک آرام می شود و هم والدین مهمانی را با خوبی و خوشی و بی دردسر به پایان می برند.

چه موقع باج دادن کودکان را پر توقع می کند؟ - معرفی تکنیک قاطعیت

شاید نگران این باشید که اگر یک بار در موقعیتی به کودکتان باج بدهید و در برابر خواسته های او تسلیم شوید، هر گاه وی در موقعیتی مشابه قرار گیرد، همان توقع را داشته باشد. اما این مساله به ندرت پیش می آید، زیرا کودکان می توانند، سازگاری و تا حدی ناسازگاری را بپذیرند. اگر هفته پیش به کودکتان برای تمیز نگه داشتن لباسش رشوه داده اید، ولی نمی خواهید این هفته هم به او باج بدهید، به او بگویید که هفته پیش به خاطر تمیز نگه داشتن لباست برایت، اسباب بازی ای که دوست داشتی را خریدم اما این هفته از خریدن چیزی خبری نیست. اگر توقع تکرار چنین رشوه ای را داشت، اخطارتان را به او یادآوری کنید و یا حواسش را به چیز دیگری جلب کنید. اگر شما در برخوردتان قاطع باشید و گاهی نیز پاداش هایی را برای او در نظر بگیرید، او نیز معمولاً همکاری می کند.

قاطع بودن همیشه آسان نیست ولی با تمرین و تکرار شدنی است. همچنین مراقب باشید که قاطعیت را با رفتار حق به جانب، زورگویی و یا تهاجمی اشتباه نگیرید. قاطع بودن به معنای شناخت و در نظر گرفتن توقعات و حق و حقوق طرف مقابلمان (که در اینجا کودکان می باشند،) است. و البته توانایی نه گفتن به خواسته های غیر معقول آنها.  

در نهایت این که :

ریشه موفقیت در مسائل تربیتی و فرزندپروری، توانایی برقراری ارتباط موثر با کودکان و ایجاد یک گفتگوی مثبت با آن هاست. در رابطه با کوتاه نیامدن در برابر خواسته فرزندانتان، همیشه به این مسئله دقت داشته باشید که فرزند خود را متوجه دلیل مخالفت خود سازید. او باید بداند که شما به خواسته اش نه می گویید نه خود او، و این دو با هم متفاوت اند.  

منبع:

برگرفته از کتاب راهنمای کامل والدین 1. نوشته رابین گلداستین و جنت گالانت

ارسال دیدگاه های شما :
تصویر جدید

لیست نظرات

نظری ثبت نشده است.