چالش های تربیتی و راه حل ها (9): با کودکی که زود عصبانی می شود، چگونه رفتار کنیم؟

گاهی اوقات کودکان ما توانایی کنترل رفتار خویش را نداشته و به دلایل گوناگون، عصبانی و خشمگین می شوند. مشاهده چنین رفتارهایی این پیام را به ما می دهد که باید مهارت های لازم برای مدیریت رفتار و تنظیم هیجان را به آن ها آموزش دهیم. در این پرسش و پاسخ ضمن بررسی چالش و دغدغه یک مادر در مورد زود عصبانی شدن فرزندش، به ارائه مشاوره و راهنمایی های لازم به منظور برخورد صحیح با کودکانی که سریع عصبانی می شوند، می پردازیم.

با سلام

من یک پسر 4 ساله دارم که خیلی خیلی زود عصبی می شود و جیغ می زند. حتی برای مسایل کوچک گریه می کند. لطفا راهنمایی ام کنید، چطور باید با او رفتار کنم؟

پاسخ مشاورین و کارشناسان شهروند فردا:

با سلام خدمت شما مادر عزیز

قبل از پرداختن به چالش و دغدغه ای که شما مادر عزیز مطرح نمودید و بررسی نحوه برخورد صحیح با کودکانی که زود عصبانی می شوند، توجه به چند نکته مهم ضروری است. اول این که در مورد این رفتار فرزند شما بدون ارزیابی دقیق نمی توان اظهار نظر دقیقی ارائه کرد. در این مسیر حتما به ارزیابی کاملی از نحوه رفتار کودک احتیاج است. اطلاعاتی از قبیل این که چه زمان هایی رفتار او تکرار می شود، چه مدت این رفتار دوام دارد و دلایل اصلی آن چیست؟ داشتن پیشینه ای دقیق از سیر رشدی کودک از زمان قبل از تولد تا زمان کنونی لازم و ضروری است. مجموع این اطلاعات به روشن شدن موضوع و راهکارهای مورد نیاز کمک می کند.

توجه: در همین راستا و به منظور امکان دریافت اطلاعات لازم برای حل چالش های تربیتی شما والدین و مربیان عزیز، وب سایت شهروند فردا در حال طراحی و راه اندازی سیستم راهنما- مشاور برخطی (آنلاین) است که بتواند بهتر و با کیفیت تر پاسخ گوی نیازهای شما همراهان محترم باشد.

 

پس از بررسی دقیق این اطلاعات، اگر نشانه های یک اختلال هیجانی تشخیص داده شود، شما به کمک مشاوری که روش های تنظیم هیجان، مدیریت و اصلاح رفتار را برای فرزندتان به کار گیرد و به شما آموزش دهد، احتیاج پیدا خواهید کرد. ولی با توجه به توضیحات کلی شما، می توان گفت، به طور معمول وقتی که کودکان هم سن کودک شما برای دستیابی به لذت ها، خواسته ها و تمایلاتشان ناکامی را تجربه می کنند، اغلب در مدیریت خشمشان با مشکل مواجه می شوند. این بخشی از سیر طبیعی رشد برای یادگیری کنترل ناکامی است، بنابراین خشم انفجاری و ناگهانی در سن 4 سالگی غیر معمول نیست. البته هر کودکی منحصر به فرد است و ریشه مشکل رفتاری در هر کودکی ممکن است دلایل گوناگونی مثل خلق و خوی خود کودک، محیط خانه، روش های نادرست فرزندپروری، محیط مهدکودک، فقدان محدودیت و قانون مندی، غفلت، نیاز به توجه، قدرت، احساس شایستگی و مواردی از این دست باشد.

باید توجه داشته باشید که بیش از رفتار کودک، رفتار شما در برابر این عمل (بروز خشم و عصبانیت) به عنوان والد و مسئول اصلی تربیت کودک اهمیت دارد.

 اولین واکنشی که والدین در برابر این چنین رفتارهایی باید نشان دهند، نادیده گرفتن رفتار (بی توجهی فعال) است. به صورتی که او از این که با این رفتار بتواند توجهی از شما چه مثبت و چه منفی دریافت کند را نداشته باشد. کودک شما خواهد فهمید که با ادامه این کار نه تنها به خواسته مورد نظرش نخواهد رسید، بلکه ممکن است موجبات محرومیتش نیز فراهم شود. چنان چه بعد از رفتارهای نادیده گرفته شدن دوباره این عمل تکرار شد، لزوم ایجاد محدودیت های صحیح شامل تشویق و تنبیه موثر (نه تنبیه بدنی) مطرح می شود.

می توانید در مواقعی که کودکتان عصبانی و خشمگین می شود، راهکارهای زیر را دنبال نمایید:

1. آگاه باشید که کودک شما در این سن هنوز توانایی کنترل رفتارش را به خوبی فرا نگرفته و این مسئله مهارتی است که نیاز به آموزش و گذر زمان دارد.

2. به جای انکار مشکل، آن را بپذیرید و به دنبال پیاده سازی اقدامات لازم باشید. درست نیست کودکی که پرخاشگرانه رفتار می کند را به این که او بچه بدی است، محکوم کرد. این بحران ها نشان می دهد که کودک ما برای کنترل رفتارش نیاز به یادگیری مهارت هایی دارد، ولی در حال حاضر خزانه رفتار مناسب او خالی است.

3. پیش از هر اقدامی، باید دلایل عصبانیت و قشقرق راه انداختنش را شناسایی کنید. فهم این که چگونه و چرا این رفتار رخ می دهد، برای انتخاب رفتار مناسب و مثبت با کودک اهمیت دارد. برای این کار می توانید مشاهدات خود را در مورد رفتار کودک و دلایل و موقعیت هایی که این کار را تکرار می کند، در طول یک جلسه یادداشت کنید.

4. پس از شناسایی احساسات و دلایل بروز آن ها در کودکتان، نحوه مدیریت رفتارش را به او آموزش دهید. برای این منظور می توانید:

  • از داستان ها و قصه های آموزنده استفاده کنید، به طوری که در آن قهرمان داستان توانسته با کنترل رفتارش، خود و دیگران را از آسیب حفظ کند.
  • در مورد این شخصیت ها و خطاهایی که انجام داده اند با کودک گفتگو کنید. موقعیت هایی را با اسباب بازی ها ایجاد کنید و راه حل درست را با کودک در حین بازی آموزش دهید.
  • مهارت های توقف خشم را در لحظه به کودک آموزش دهید. (به عنوان مثال به او آموزش دهد تا به هنگام عصبانیت، قبل از بروز خشمش تا 10 بشمرد، به عبارت دیگر زمان بروز عصبانیتش را به تعویق بیاندازید.)
  • تمرین نفس های آهسته و عمیق، کمی پیاده روی با والدین در فضای آزاد و دور شدن از موقعیت تنش زا، کمک گرفتن از ورزش یوگا برای این که کودک تسلط بر بدنش را تمرین کند، همه و همه به تقویت مهارت آرمیدگی کودکتان کمک می کند.

در پایان این که:

در حل چالش های تربیتی و فرزندپروری آن چه مهم است، پایبندی خود شما (والدین) به انجام اقدامات پیشنهادی به صورت مستمر و مداوم، تا حصول نتیجه می باشد. به عبارت دیگر، همه پیشنهادهایی که توسط مشاورین و کارشناسان ارائه می گردد، چنان چه از سوی شما که مسئول اصلی تربیت صحیح فرزندتان هستید، با جدیت پیاده سازی و اجرا نگردد، هیچ سودی برای شما و فرزندتان به همراه نخواهد داشت. 

ارسال دیدگاه های شما :
تصویر جدید

لیست نظرات

نظری ثبت نشده است.