زبان نقاشی کودکان(4): تفسیر نقاشی ترسیم خانواده از یک دختر بچه 9 ساله (راست برتر)

همان طور که قبلاً نیزاشاره شد، مشاوران و روانشناسان از تفسیر نقاشی به عنوان یک تکنیک علمی برای بررسی وضعیت بهداشت روان کودکان بهره می گیرند. از اینرو در ادامه برای آشنایی بیشتر شما والدین و مربیان عزیز یک نمونه تفسیر نقاشی مربوط به دختر بچه ای 9 ساله ارائه شده است.

از فرزند خود بخواهید که نقاشی یک خانواده را ترسیم کند. در ادامه و برای داشتن تفسیر دقیقی از نقاشی فرزندتان، نیازمند جمع آوری اطلاعات جامعی در رابطه با نحوه ترسیم شخصیت های مختلف درون نقاشی، اولویت ترسیم آن ها و ... هستیم. برای این کار می توانید از کودک خود بخواهید تا بر روی یک برگه نقاشی، تصویر یک خانواده را ترسیم نماید. پس از اتمام نقاشی سوالات زیر از کودک پرسیده می شود. بررسی پاسخ های کودکان به این سوالات بانضمام تحلیل نقاشی آن ها نتایجی را که در ادامه به آن اشاره می کنیم، به همراه دارد. 

ردیف

سوالات

1

این ها کجا هستند؟

2

این ها چه کار می کنند؟

3

این ها چه کسانی هستند؟ به ترتیب کشیدن(سن، جنس، نقش)

4

این ها نسبت به هم چه حسی دارند؟

5

کدام یک از همه مهربان تر است؟ چرا؟

6

کدام یک از همه کمتر مهربان است؟ چرا؟

7

کدامیک از همه خوشبخت تر است؟ چرا؟

8

کدامیک از همه کمتر خوشبخت است؟ چرا؟

9

کدام یک از همه بهتر است؟ چرا؟

10

اگر این ها بخواهند با یک ماشین بروند مسافرت و در ماشین برای یکی از آن ها جا نباشد، کدامشان باید در خانه بمانند؟ چرا؟

11

فرض کن تو جزو این خانواده باشی، کدامیک خواهی بود ؟

12

یکی از بچه ها بازیگوشی کرده است، کدام یک؟ چگونه تنبیه اش کنند؟

13

فکر می کنی چه کسانی را نکشیده ای؟ چرا؟

14

اگر بخواهی دوباره نقاشی کنی، آیا همین شکل را می کشی؟

به عنوان مثال، نقاشی زیر توسط یک دختر 9 ساله دانش آموز سال سوم ابتدایی ترسیم شده که نتیجه تفسیر نقاشی او با توجه به تصویر ترسیم شده و پاسخ سوالات بالا، به شرح ذیل می باشد:

1. سطح ترسیمی

وسعت و نیروی خطوط: وسعت و ترسیم در حد معمول است، اما گستردگی زیادی ندارد. با توجه به وضعیت خطوط می توان گفت که آزمودنی از وضعیت حرکتی مناسبی برخوردار است. خطوط منحنی هستند و وقفه و بازداری وجود ندارد. خطوط پررنگ و مشخص هستند که نیروی کشاننده ها و تمایلات رهاسازی غرایز را نشان می دهد.

ریتم یا آهنگ ترسیم: تا حدودی تنوع وجود دارد، به عبارت دیگر، نقاشی قالبی و یکنواخت نیست، اما میزان تنوع آن با توجه به سن کودک، کم است.

ناحیه ترسیم: نقاشی در قسمت چپ و پایین صفحه کشیده شده است. وجود ترسیم در ناحیه پایین نشان دهنده روان آزردگی و افسردگی است. همچنین اشغال نقاشی در ناحیه چپ صفحه است که تمایلات بازگشت به کودکی و گذشته را نشان می دهد و همچنین آینده مسدود را نمایان می کند.

جهت ترسیم: نقاشی از سمت چپ به راست کشیده شده است، پس کودک راست برتر است. با توجه به راست برتری آزمودنی، ترسیم طبیعی بوده و واپس روی و جانبی نشدن مطرح نیست.

2. سطح ساخت صوری

ارزشیابی غنا و درجه تکامل نقاشی: تا حدودی غنا دارد، اما با توجه به سن کودک می توان گفت، اندکی رشد نیافتگی و عدم تناسب نقاشی با تحول وجود دارد و کودک چندان به تزئینات و جزئیات نپرداخته است.

پویایی ترسیم و تعامل بین اشخاص (ریخت تعقلی یا حسی): نقاشی ریخت حسی آزمودنی را نشان می دهد. چون آدم های ترسیم شده همگی با هم ارتباط و تماس دارند و آزمودنی آن قدر که به ارتباطات توجه کرده به جزئیات دقیق توجه چندانی نداشته است. نقاشی از پویایی کافی برخوردار است و گرمی روابط دیده می شود.

3. سطح محتوا ی نقاشی و تفسیر روان تحلیل گری

تغییر شکل: پدر کودک فلج است و نمی تواند بایستد یا راه برود. در این جا کودک دست به نفی واقعیت زده و این واقعیت دردناک را نفی کرده و پدر را به صورت ایستاده ترسیم کرده است.

حذف: هیچ یک از اعضا حذف نشده اند.

اضافات: فردی به اعضای خانواده اضافه نشده است.

گرایش های عاطفی مثبت و منفی: گرایش های عاطفی مثبتی در نقاشی دیده می شود. کودک به ارزنده سازی پدر پرداخته است. یعنی در موضوعی که برایش اهمیت دارد، سرمایه گذاری روانی کرده است.

4. مکانیزم های دفاعی

دفاع های من علیه اضطراب ناشی از تهدید بیرونی: آزمودنی با استفاده از مکانیزم دفاعی انکار، به نفی واقعیت موجود پرداخته، یعنی فلج بودن پدر برای او تهدید بیرونی است وهمچنین با ناارزنده سازی مادر به جا به جایی پرداخته است.

دفاع های من علیه اضطراب ناشی از کشاننده های درونی (بن): در این ترسیم اضطراب ناشی از کشاننده های درونی دیده نمی شود.

اضطراب برابر فرامن: با توجه به این که در این نقاشی، کودک به تحقیر خود نپرداخته است، پس اضطراب فرامنی دیده نمی شود.

5. چگونگی بیان گرایش ها و دفاع های من در ترسیم 

فرد ارزنده سازی شده: پدر- چون اول از همه کشیده شده است و همچنین خود آزمودنی- چون زمان زیادی را صرف کشیدن جزئیات نموده و خود را بزرگ تر از معمول کشیده است.

فرد ناارزنده سازی شده: مادر- چون آخر از همه کشیده شده است.

نا ارزنده سازی خود: ندارد.

جابه جایی ها: پدر فلج است، در حالی که در نقاشی به صورت ایستاده کشیده شده است.

افزودن یک نوزاد: ندارد.

افزودن یک فرد مسن تر یا یک بزرگسال: ندارد.

افزودن جفت خود: ندارد.

افزودن یک حیوان: ندارد.

نزدیکی دو شخص: هر سه شخص ترسیم شده، دست همدیگر را گرفته اند و با هم تعامل دارند و دو شخص خاص به هم نزدیک تر نیستند.

رابطه با فاصله: ندارد.

همسانسازی هشیار: در سطح کلامی و هشیار کودک با خود همسانسازی کرده است، یعنی همسانسازی با واقعیت و من صورت گرفته است.

همسانسازی نا هشیار: با توجه به ارزنده سازی پدر می توان گفت، در سطح ناهشیار با پدر همسانسازی کرده است اما در عین حال کودک به ارزنده سازی خود نیز پرداخته است ( لباس با جزئیات بیشتر، دقت و صرف زمان بیشتر جهت ترسیم خود) پس در سطح ناهشیار نیز همسانسازی با خود صورت گرفته است.

اظهار نظر نهایی

کودک، 9 سال دارد. او تنها فرزند خانواده است و پدرش 8 سال است که فلج شده است و نمی تواند راه برود. او در نقاشی خود دست به نفی واقعیتی زده که در سازش با آن مشکل دارد و پدر را به صورت ایستاده ترسیم کرده است، پس او درواقع به ترسیم آرزوی خود پرداخته است. با توجه به این که نقاشی در قسمت چپ و پایین صفحه ترسیم شده به نظر می رسد که وی به صورت ناهشیار آینده را مسدود می داند و نتوانسته با مشکل کنونی کنار بیاید. فضای ترسیمی خانواده با توجه به وجود تعامل میان آن ها گرم و صمیمی است. با توجه به طرح ترسیم شده و تنوع آن می توان نتیجه گرفت که آزمودنی در طراز تحولی خود تا حدودی متناسب با سنش است. براساس مؤلفه های موجود در نقاشی می توان گفت، آزمودنی بیشترین اضطراب را از تهدید بیرونی احساس می کند و فلج بودن پدر برای او ایجاد اضطراب می کند و خواستار سالم شدن پدر است و تعامل و عاطفه مثبت را در گروی سلامتی پدر می داند.

 

نکته پایانی: به زودی والدین و مربیان عزیز می توانند، نقاشی های فرزندان و دانش آموزان خود را برای ما ارسال نموده و تفسیر آن را از مشاوران و روانشناسان شهروند فردا دریافت نمایند

ارسال دیدگاه های شما :
تصویر جدید

لیست نظرات

ارسال شده توسط محمد وطن خواه در تاریخ ۱۳۹۵/۰۱/۱۹ - ۱۸:۱۹

تفسیر بسیار ارزنده و سودمندی بود سپاس از شما بابت جدیتی که بخرج داده اید.