چرا دلبستگی مهم است و مادران باید به آن توجه کنند؟

در این مقاله که خواندن آن به ویژه به مادران عزیز توصیه می شود، یکی از شاخص های مهم سلامت روان، یعنی دلبستگی معرفی شده است.

قبل از شروع هر فعالیتی، فکر کردن به آینده آن و نتایجی که حاصل خواهد شد؛ مشخص می سازد که همه آن چه قرار است اتفاق بیافتد، به اقدامات و تلاش حال حاضر ما بستگی دارد. تربیت و فرزند پروری نیز همین گونه است. یعنی فعالیت مهمی است که به ما یادآوری می کند: «برای داشتن بزرگسالانی سالم در آینده، باید از کودکی و در جریان رشد و بزرگ شدن کودکان امروز به فکر بود و برای آن وقت صرف کرد». در این بین، استفاده از یافته های علم روانشناسی (البته به زبانی ساده و در عمل) می تواند پیمودن این مسیر را برای ما آسان تر نماید. از این رو در ادامه می خواهیم همراه با شما والدین عزیز، مفهوم دلبستگی را که یکی از مهم ترین شاخص های سلامت روان به حساب می آید، مورد بررسی قرار دهیم.

مفهوم دلبستگی:  

یکی از موضوعات مهم روانشناسی رشد، دلبستگی است. دلبستگی عبارت است از پیوند عاطفی عمیقی که با افراد خاص در زندگی خود برقرار می کنیم. طوری که باعث می شود، وقتی با آن ها تعامل می کنیم، احساس نشاط و شعف کرده و به هنگام استرس از این که آن ها را در کنار خود داریم، احساس آرامش کنیم. به عبارت دیگر دلبستگی پیوند عاطفی نسبتاً پایداری است که بین کودک و یک یا تعداد بیشتری از افراد که نوزاد در تعامل منظم دائمی با آن هاست، ایجاد می شود. در ایجاد و تعیین کیفیت این پیوند عاطفی دو مفهوم « در دسترس بودن» و «پاسخ دهنده بودن» نقش یگانه و منحصر به فردی را ایفا می کند.

چرا دلبستگی مهم است:   

دلبستگی نه تنها باعث مي شود که کودک بتواند از دوران کودکي اش بيشترين لذت را ببرد، بلکه از بروز اختلالات اضطرابي، ناامني، افسردگي و... در دوران بزرگسالي پيشگيري مي کند. بنابراين بايد به موضوع پيوند عاطفي بين مادر و فرزند به عنوان يکي از شاخص هاي مهم سلامت روان افراد توجه کنيم و از والدين مصرانه بخواهيم به اين مسئله توجه کافي داشته باشند.

انواع سبک های دلبستگی:  

انواع سبک های دلبستگی شامل دلبستگی اضطرابی- دوسوگرا، دلبستگی اجتنابی و دلبستگی ایمن است. از بین این سبک ها آن چه در آینده، سلامت روان کودکان ما را به همراه خواهد داشت دلبستگی ایمن  می باشد که در ادامه بیشتر به آن می پردازیم. 

منظور از ایمنی در دلبستگی داشتن ارتباط نزدیک و پیوند عاطفی با شخص خاص (مادر کودک) است و نشان دهنده این است که کودک به در دسترس بودن و پاسخگو بودن و پذیرا بودن چهره مراقب خود (مادر) اعتماد دارد.

اگر تا پیش از این مادر فقط نقش تربیتی و پرورشی و تغذیه ای برای کودک داشت، با مطرح شدن این نظر مشخص شد که انسان تا چه اندازه شخصیت خود را به مادرش مدیون است. والديني که خود دلبستگي ناايمن در دوران کودکي داشته اند، درصورتي که نسبت به اين امر اطلاع نداشته باشند، کودک را در معرض دلبستگي ناايمن قرار مي دهند. برای مثال مادري که براي وابسته کردن فرزندش، او را از هيولا يا غول مي ترساند، خود داراي دلبستگي ناايمن است و به جاي اين که با جملات صحيح اعتماد به نفس کودک را تقويت کند، سعي مي کند او را به خود وابسته کند.

چگونه در فرزندانمان دلبستگی ایمن ایجاد کنیم؟

عوامل بسیاری می تواند بر شکل گیری دلبستگی ایمن تأثیر بگذارد که در این جا به چهار عامل اصلی اشاره می کنیم: 1. فرصت برقرار کردن رابطه نزدیک 2. کیفیت پرستاری 3. ویژگی های بچه 4. بستر خانواده ای که کودک و والد در آن زندگی می کنند.

اگر بچه ای فرصت برقراری رابطه عاطفی با والدینش را نداشته باشد، چه می شود؟ پژوهش هایی که بر روی بچه های پرورشگاهی که مادرانشان آن ها را بین 3 تا 12 ماهگی رها کردند، انجام شده است، نشان می دهد که این بچه ها برخلاف رفتار شاد و معاشرتی که قبل از جدایی نشان می دادند، گریه می کردند و از محیط پیرامونشان کناره می گرفتند، وزن از دست می دادند و مشکلات خوابیدن داشتند، همچنین آن ها در آینده دچار مشکلات عاطفی می شوند و در دوره کودکی و نوجوانی،  مشکلات عاطفی و اجتماعی بیشتر، از جمله تمایل خیلی زیاد به توجه بزرگسالان، صمیمیت افراطی نسبت به بزرگسالان و همسالان ناآشنا، نشان می دهند.

در زمینه کیفیت پرستاری، پژوهش ها حاکی از آن است که مراقبت با عاطفه، نوباوگان دلبسته ایمن را از دلبسته ناایمن متمایز می کند. پاسخدهی بی درنگ، منظم و مناسب شما مادران عزیز به نوباوگانتان و نگهداری محبت آمیز از آن ها، به نسبت زیادی موجب پرورش فرزندانی با دلبستگی ایمن می شود. در مقابل، نوباوگان دلبسته ناایمن، مادرانی دارند که تماس جسمانی را دوست ندارند، به طور نامناسب و یکنواخت با فرزندانشان برخورد می کنند، و گاهی آن ها را از خود طرد می کنند.

همچنین چون دلبستگی، حاصل رابطه ای است که بین دو نفر برقرار می شود، ویژگی های کودک نیز بر سهولت برقراری آن تأثیر می گذارد. در نهایت همه این اتفاقات و ارتباطات در محیط خانواده، اتفاق می افتد، بنابراین فراهم کردن محیطی آرام و ایمن، پیش نیازی ضروری برای پرورش کودکانی با دلبستگی ایمن و داشتن بزرگسالانی دارای درجه بالایی از سلامت روان در آینده است.

منابع: 

khorasannews

برک ، لورا، 1386، روان شناسی رشد، ترجمه یحیی سید محمدی، تهران، انتشارات ارسباران.

ارسال دیدگاه های شما :
تصویر جدید

لیست نظرات

نظری ثبت نشده است.