4 روش تنبیه ملایم برای کاهش سوء رفتار کودکان

تنبیه یا متنبه ساختن به معنای آگاه کردن کودک در مورد رفتار اشتباه خود است، که این لزوماً به معنای برخورد فیزیکی نیست. از این رو، در این مقاله به معرفی چهار روش تنبیهی ملایم برای کاهش سوء رفتار کودکان، می پردازیم.

در فرایند تربیت کودکان و نوجوانان، با شنیدن واژه تنبیه، چه تصویری در ذهن شما نقش می بندد؟ متاسفانه خیلی از اوقات، برداشت اولیه ما از تنبیه به معنای برخورد فیزیکی با سوء رفتار کودک است. در حالی که تنبیه یا متنبه ساختن به معنای آگاه کردن کودک در مورد رفتار اشتباه خود است، که این لزوماً به معنای برخورد فیزیکی نیست. با پذیرش این تعریف از تنبیه در ادامه به معرفی چهار روش تنبیه ملایم که می توان از آن ها براي مديريت مشكلات رفتاري كودكان استفاده کرد، می پردازیم.

البته این نکته را همیشه به یاد داشته باشید که روش های تنبیهی صرفاً برای کاهش رفتار نامطلوب بوده و برای  افزايش رفتار خوب  می بایست از  روش های پاداش دهی استفاده کرد.

1. سرزنش و مذمت

زمانی که قصد استفاده از روش سرزنش و مذمت را دارید، آرامش خود را حفظ كرده و به طور مختصر دليل این رفتار خود را بيان كنيد. به هنگام مذمت كردن، مراقب باشيد كه مذمت شما متوجه رفتار كودكتان باشد نه خود كودك. شخصيت كودك را مورد انتقاد قرار ندهيد. اجازه بدهيد كه او بداند شما هنوز به او به عنوان يك شخص احترام گذاشته و او را دوست داريد. به جاي اين كه بگوييد: «تو دختر بدی هستی چون برادرت را کتک می زنی»، بگویید: «کتک زدن برادرت کار بدی است». رفتار باید سرزنش شود نه خود کودک. يك زمان مناسب براي استفاده موثر از مذمت كردن، زماني است كه سوء رفتار كودك تازه شروع شده است.

اگر کودک شما به هنگام سرزنش شدن، با شما بگومگو می کند، شما را مسخره می کند، حرف بد به زبان می آورد، شما را متقابلاً سرزنش می کند، به شما می خندد، به شما بی توجهی می کند، سر به هوا به نظر می رسد، قشقرق به راه می اندازد و یا از توجه اضافی شما لذت می برد، حتی اگر این توجه منفی باشد، نشان دهنده آن است که سرزنش کردن در مورد کودک شما موثر نیست. لذا باید در مورد او از سایر روش های تنبیه ملایم، استفاده کرد.

2. پیامدهای طبیعی

يك پيامد طبيعي، رويدادي است كه به طور معمول يا طبيعي، به دنبال يك رفتار بد كودك اتفاق مي افتد، مگر اين كه شما براي جلوگيري از وقوع آن پيامد، پا پيش بگذاريد. طبيعت يا «نظم طبیعی جهان» هم همانند والدين تنبيه خود را اعمال مي كند. به كودك خود اجازه بدهيد تا پيامد طبيعي رفتار خود را تجربه كند، مگر اين كه در اين كار خطري، ايمني او را تهديد نمايد. برای مثال پیامد طبیعی دست زدن به بخاری داغ، سوزش دست است. استفاده از روش پیامدهای طبیعی برای تنبیه، به كودكان اجازه مي دهد، پيامدهاي طبيعي تصميمات و اقدامات خود را تجربه كنند. آن ها ياد مي گيرند كه رفتار خود را بهبود بخشند. از آن جايي كه تنبيه از سوي طبيعت اعمال مي شود نه از سوي والدين، احتمال عصبانيت كودكان نسبت به والدين كمتر است.

3. پیامدهای منطقی

گاهي اوقات شما نمي توانيد اجازه بدهيد كه پيامدهاي طبيعي اتفاق بيافتد، زيرا آن ها براي كودك شما خطرناك هستند. به عنوان مثال، شما نمي توانید به فرزندتان اجازه بدهید كه پيامدهاي طبيعي وارد شدن با سه چرخه به خيابان را تجربه كند. لذا لازم است، پيامدهاي منطقي این رفتار را به كار گيرد. چنان چه فرزندتان با سه چرخه اش وارد جايي ناايمن شود، او امتياز داشتن سه چرخه اش را براي مدت زمانی مشخص از دست مي دهد. (به طور مثال به مدت يك هفته از استفاده از آن محروم می ماند). به هنگام استفاده از پيامدهاي منطقي، به منظور برخورد با رفتار دشوار، شما در واقع تنبيهي را براي رفتار بد اعمال مي كنيد. همچنين، شما بايد مراقب باشيد كه تنبيه به لحاظ منطقي با ماهيت سوء رفتار، تناسب داشته باشد. هنگامي كه كودك شما يك رابطه روشن و معقول را ميان رفتار بد خود و تنبيه اعمال شده مشاهده مي كند، به احتمال فراوان رفتار خود را تغيير مي دهد. به علاوه، احتمال رنجيدن او به دليل تنبيه هم كمتر مي شود.

4. جریمه رفتاری

هنگامي كه شما از جريمه رفتاري استفاده مي كنيد، سعي كنيد پيش از وقوع سوء رفتارهاي مشخص، جريمه را با كودك در ميان گذاشته باشيد. برای مثال به فرزندتان هشدار دهید که اگر اتاقش را مرتب نکند، یک روز کامل نمی تواند تلویزیون تماشا کند. در موقعيت هايي كه استفاده از پيامدهاي طبيعي و منطقي به منظور برخورد با سوء رفتار عملي نيست، استفاده از جريمه رفتاري را مد نظر قرار دهيد. با اين وجود، مراقب باشيد، جريمه، سنگين يا طولاني نباشد.

در نهایت این که:

تنبيه يك پيامد ناخوشايند يا جريمه اي است كه به دنبال يك سوء رفتار مي آيد .اما لازم است به هنگام استفاده از تنبيه ملايم، موارد زیر را به یاد داشته باشید:

  • تنبيه را به مقدار كم اعمال كنيد.
  • تنها از تنبيه ملايم استفاده كنيد.
  • تنبيه را بلافاصله پس از وقوع رفتار بد اعمال كنيد.
  • تنبيه را زماني اعمال كنيد كه برخود مسلط هستيد.
  • به طور مختصر دليل تنبيه را بيان كنيد.
  • از تنبيه بدني بپرهيزيد.

 منبع: برگرفته از کتاب SOS کمک برای والدین 

ارسال دیدگاه های شما :
تصویر جدید

لیست نظرات

نظری ثبت نشده است.